Πέρα από το εργαστήριο: Η οπτική δύο Ελληνίδων των STΕM, μιας μητέρας και της κόρης της

Από την Αθηνά Ούζο και τη Μαρία Χάικυ 

Η κόρη μου, η Μαρία, κι εγώ προσεγγίζουμε την επιστήμη από πολύ διαφορετικά σημεία — εκείνη είναι μαθήτρια της τρίτης λυκείου κι εγώ εργάζομαι στις βιοεπιστήμες για πάνω από είκοσι χρόνια. Όταν όμως καθίσαμε να γράψουμε αυτό το κείμενο μαζί, η συζήτηση μας φάνηκε οικεία. Και οι δύο έχουμε αφιερώσει πολύ χρόνο σκεπτόμενες το ίδιο ερώτημα: Τι σημαίνει να χτίζεις μια καριέρα γύρω από μια δουλειά που πραγματικά έχει σημασία για εσένα;

---

Η πορεία της Αθηνάς- Μητέρας

Ξεκίνησα από τη χημεία. Πήρα το πτυχίο μου από το Boston University, όπου ήμουν πεπεισμένη ότι θα ακολουθούσα μια πορεία στην οργανική χημεία σε εργαστήριο. Στη συνέχεια απέκτησα μεταπτυχιακό στη φαρμακολογία και την τοξικολογία στην Ιατρική Σχολή του Dartmouth, όπου μελέτησα την τοξικολογία χαμηλών δόσεων αρσενικού και τη διαταραχή του ενδοκρινικού συστήματος. Φαινόταν σαν η αρχή μιας κλασικής επιστημονικής πορείας στην έρευνα.

Η μετάβαση μακριά από τον εργαστηριακό πάγκο δεν έγινε αμέσως. Τα κομμάτια της δουλειάς μου που με ενθουσίαζαν περισσότερο ήταν τα προβλήματα συντονισμού: ο συντονισμός των συνεργατών μου, η «μετάφραση» δεδομένων από την επιστημονική προς τη λειτουργική ομάδα, η γεφύρωση του χάσματος ανάμεσα στο τι μπορούσε να κάνει η επιστήμη και στο πώς οι εταιρείες  την αξιοποιούσαν στην πράξη. Αγαπούσα την επιστήμη, αλλά με τραβούσε όλο και περισσότερο το ευρύτερο σύστημα γύρω από αυτήν - πώς η έρευνα γίνεται θεραπεία, πώς τα δεδομένα καθοδηγούν αποφάσεις, πώς οι ομάδες συνεργάζονται ώστε να φτάσει μια ιδέα μέχρι να γίνει κάτι εφαρμόσιμο στην βελτίωση της υγείας του ασθενούς.

Το πρώτο μου βήμα εκτός εργαστηρίου έγινε όταν άρχισα να εργάζομαι στη διαχείριση κλινικών έργων, σε διάφορους θεραπευτικούς τομείς - από ενδοαγγειακές ιατρικές συσκευές μέχρι ογκολογία και δοκιμές φαρμάκων για το κεντρικό νευρικό σύστημα. Δεν το καταλάβαινα πλήρως τότε, αλλά έχτιζα δεξιότητες που θα καθόριζαν την καριέρα μου: διαχείριση πολύπλοκων προγραμμάτων υψηλού ρίσκου, επικοινωνία μεταξύ διαφορετικών ειδικοτήτων και διασφάληση της επιστημονικής προόδου παρά τους λειτουργικούς περιορισμούς. Στη συνέχεια οδηγήθηκα στον χώρο των SaaS στις βιοεπιστήμες. Όταν εντάχθηκα στην Core Informatics, ο ρόλος του Customer Success μόλις είχε αρχίσει να εμφανίζεται στις εταιρείες λογισμικού, και είχα την ευκαιρία να χτίσω τη δική μου θέση από το μηδέν. Αυτή η εμπειρία, η ανάπτυξη μιας ομάδας, η διαχείριση μιας εξαγοράς και η μετάφραση της αξίας της πλατφόρμας σε μετρήσιμα αποτελέσματα για τους πελάτες είναι αυτό που με έφερε στο σημείο όπου βρίσκομαι σήμερα. Δουλεύοντας στη τομή τεχνολογίας δεδομένων και βιοεπιστημών είναι εκεί όπου αποδίδω καλύτερα.

Πιο πρόσφατα, ηγούμουν της ομάδας Customer Success στην Claritas Rx, δρώντας ως επίσημος δίαυλος παροχής δεδομένων ασθενών βοηθώντας προς brands εξειδικευμένων και σπάνιων. Έκτοτε, εντάχθηκα στην Faro Health, κάτι που με φέρνει πίσω στο σημείο όπου ξεκίνησα την καριέρα μου στις κλινικές δοκιμές, αλλά με μια νέα προοπτική για το πώς η τεχνολογία και τα δεδομένα μπορούν να διαμορφώσουν τον σχεδιασμό της μελέτης σε πρώιμο στάδιο της διαδικασίας. Η πορεία που με έφερε εδώ - μέσα από την έρευνα, τις κλινικές λειτουργίες και το enterprise SaaS - μου έχει δώσει μια οπτική για ολόκληρο το φάσμα του κύκλου ανάπτυξης φαρμάκων, από την αρχική επιστήμη έως και τα εμπορικά συστήματα που καθορίζουν αν ένας ασθενής θα λάβει πράγματι τη θεραπεία που χρειάζεται. Αυτό που κάνει τη συγκεκριμένη στιγμή ιδιαίτερα συναρπαστική είναι το πόσο γρήγορα η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει το τι μπορούμε να κάνουμε: από τον έγκαιρο εντοπισμό ασθενών σε κίνδυνο έως την εξατομίκευση της επικοινωνίας με τρόπους που πραγματικά βελτιώνουν τη συνέπεια στη θεραπεία και τα αποτελέσματα αυτής. Ο ρυθμός της προόδου δεν μοιάζει με τίποτα από όσα έχω δει σε αυτόν τον τομέα μέχρι σήμερα - και βρισκόμαστε ακόμη στην αρχή.

Αν σκέφτεσαι μια παρόμοια μετάβαση: μην βλέπεις στενά την πορεία σου στα STEM. Είναι ένα σύνολο δεξιοτήτων όπως η ανάλυση, η ικανότητα λύσεων σύνθετων προβλημάτων αλλά και επικοινωνίας που μεταφέρονται εύκολα σε πολλούς κλάδους και ρόλους. Οι επιλογές που έκανα δεν με απομάκρυναν από την επιστήμη - ήταν προεκτάσεις της, εφαρμοσμένες σε διαφορετικά προβλήματα.

---

Η πορεία της Μαρίας - Κόρης

Είμαι μαθήτρια της τρίτης λυκείου στην κατεύθυνση STEM στο Daniel Hand High School και δεν θα προσποιηθώ ότι είμαι σίγουρη για το επαγγελματικό μου μέλλον. Αυτό που γνωρίζω είναι ότι η βιολογία πάντα μου φαινόταν σαν ένας φυσικός τρόπος σκέψης. Στην Προχωρημένη Βιολογία (AP Biology), αυτό που με ενθουσιάζει περισσότερο δεν είναι η απομνημόνευση συστημάτων - είναι η κατανόηση του γιατί λειτουργούν όπως λειτουργούν και τι συμβαίνει όταν δεν λειτουργούν σωστά. Αυτό που με εντυπωσιάζει περισσότερο είναι πόσο σημαντικοί είναι οι μικρότεροι μηχανισμοί — πώς κάτι σε μοριακό επίπεδο μπορεί τελικά να καθορίσει την εξέλιξη μιας ασθένειας.

Αυτό που συχνά εκπλήσσει τους άλλους είναι ότι λατρεύω παράλληλα με τη Βιολογία και τις τέχνες - το σχέδιο και η ζωγραφική αποτελούν μεγάλο μέρος της ζωής μου, και φέτος παρακολουθώ AP Art παράλληλα με AP Biology. Αυτά τα δύο δεν μου φαίνονται ξεχωριστά. Η τέχνη μου έχει διδάξει υπομονή, προσοχή στη λεπτομέρεια και τη συνήθεια να εξετάζω κάτι από πολλές οπτικές πριν αποφασίσω τι είναι. 

Παρατηρώντας την καριέρα της μητέρας μου, αυτό που ξεχωρίζει είναι ότι δεν σταμάτησε ποτέ να είναι περίεργη, ακόμα κι όταν ο ρόλος της άλλαξε εντελώς. Μετακινήθηκε από το εργαστήριο στη διαχείριση προγραμμάτων και έπειτα στην ηγεσία ομάδων - αλλά ο συνδετικός κρύκος ήταν πάντα η επιστήμη και το τι μπορεί να σημαίνει για τους ασθενείς. Αυτό είναι το είδος καριέρας που θα ήθελα να χτίσω: μία όπου η δουλειά εξελίσσεται συνεχώς, αλλά ο λόγος για τον οποίο την κάνεις παραμένει ξεκάθαρος.

---

Είμαστε και οι δύο Ελληνίδες στο STEM, και αυτό δεν είναι τυχαίο στην ιστορία μας. Η σχέση της οικογένειάς μας με την εκπαίδευση και τη σκληρή δουλειά εκτείνεται σε τρεις γενιές. Η μητέρα μου (της Αθηνάς) γεννήθηκε στην Ελλάδα, ήρθε στις Ηνωμένες Πολιτείες στα δεκαεπτά της και απέκτησε πτυχίο στα μαθηματικά. Η πεποίθησή της ότι η εκπαίδευση είναι η βάση για όλα - και η εργατικότητα με την οποία έχτισε τη ζωή της σε μια νέα χώρα - διαμόρφωσαν τον τρόπο με τον οποίο προσέγγισα την καριέρα μου, και με τη σειρά της, τον τρόπο που η Μαρία προσεγγίζει τη δική της.

Μεγαλώνοντας, η εκπαίδευση δεν ήταν απλώς μια παρότρυνση - ήταν αναμενόμενη και αντιμετωπιζόταν με σοβαρότητα, γιατί αντανακλούσε όχι μόνο στο άτομο αλλά και στην οικογένεια και την κοινότητα. Αυτή η αίσθηση ευθύνης - να κάνεις καλή δουλειά, να προσφέρεις κάτι ουσιαστικό - είναι κάτι που κουβαλάμε και οι τρεις.

Η δουλειά είναι αλλιώς στην εφηβεία και αλλιώς στα σαράντα. Αλλά η ουσία της πιστεύουμε και οι δύο πως είναι η ίδια. Και αν υπάρχει ένα πράγμα που θα λέγαμε σε κάθε γυναίκα που διαβάζει αυτό το κείμενο, σε όποιο στάδιο κι αν βρίσκεται: εμπιστεύσου το μοτίβο που επανέρχεται και εμφανίζεται επαναλαμβανόμενα στη ζωή σου. Προσπαθεί να σου πει κάτι. 

Μπορείς να βρεις την Αθηνά και τη Μαρία στα αντίστοιχα προφίλ στο LinkedIn!